جستجو

تبلیغات



انسان؛ از اسفل تا اعلی

     

    ابومحمدغزالی در کیمیای سعادت مطلبی را در خصوص انسان، و سیر او از کثرت به وحدت بیان می کند که عصاره آن در پی می آید:

    یک) کار انسان عظیم است و خطر وی بزرگ(یعنی انسان عظمت دارد و هرچه عظمت چیزی بیشتر باشد، مهلکات و خطراتی که او را تهدید می‌کند نیز سهمناک تر است). انسان عظمت دارد؛ چراکه وی اگر ازلی نیست، ابدی است، و اگرچه انسان از خاک است؛ اما حقیقت روح او از خاک نیست و ربّانی(خدایی) است.

    دو) او اگرچه در ابتدا صفت بهائم و شیاطین را دارست(یعنی در ابتدای زندگی، تنها در پی رفع حاجات دنیوی چون خوردن و لذت بردن است)؛ اما اگر در بوته مجاهدت و تلاش، خود را پاک کند، شایسته حضرت ربوبی خواهد شد( و به صفات ملائکه مزیَّن شود). انسان در مقام اسفل السافلین(عالَم ناسوت)، اسیر شهوت و غضب است؛ اما اگر پادشاهِ شهوت و غضب شود(یعنی بر شهوت و غضب خود چیره شود)، شایسته بندگی حضرت الهیّت شود. در این صورت او به اُنس حضرت حقّ خواهد رسید و بهشت او، نظاره کردن در جمال الهی، خواهد شد و دیگر نزد وی، شهوت چشم و فَرْج و شکم حقیر شود.

    سه) این درجه والا(یعنی همان که در بند دو آمد) جز به مجاهدت و معالجت ممکن نگردد که این چنین کوششی دو رُکن دارد که در آیه دوم از سوره مبارکه جمعه آمده است:
    هُوَ الَّذِی بَعَثَ فِی الْأُمِّیینَ رَسُولًا مِنْهُمْ یتْلُو عَلَیهِمْ آیاتِهِ وَیزَکِّیهِمْ وَیعَلِّمُهُمُ الْکِتَابَ وَالْحِکْمَةَ وَإِنْ کَانُوا مِنْ قَبْلُ لَفِی ضَلَالٍ مُبِینٍ

    اوست که در میان قوم بی‌کتاب [عرب‌] پیامبری از میان خودشان برانگیخت که آیات او را بر آنان می‌خواند و پاکیزه‌شان می‌دارد، و به آنان کتاب و حکمت می‌آموزد، و حقا که در گذشته در گمراهی آشکاری بودند.
    رکن اول: تزکیه و پاکی از رذیلت ها؛ یعنی اخلاق ناپسند و صفات بهائم است که نزد ارباب به «تخلیه» معروف است(یزَکِّیهِمْ).

    رکن دوم: رشد و ترقی معرفتی و آراستگی به صفات ملائک است. هنر پیامبران و اولیای الهی آن است که مِس وجود انسان را با کیمیای مَحبّت الهی، به زر تبدیل می کنند؛ یعنی از هر صفت نقص و رذیلت، صفت کمال بیرون می آورند و به عبارت دیگر از میت و مرده، زنده بیرون می آورند و مرده را زنده می کنند، جسم را می گیرند و روح تحویل می دهند، برکه را می گیرند و به دریا مبدّل می کنند؛ چرا که وجودشان دریایی است: 

    إِنَّ اللَّهَ فَالِقُ الْحَبِّ وَالنَّوَى یُخْرِجُ الْحَی مِنَ الْمَیتِ وَمُخْرِجُ الْمَیتِ مِنَ الْحَی ذَلِکُمُ اللَّهُ فَأَنَّى تُؤْفَکُونَ (انعام/95)
    خداوند شکافنده دانه و هسته است، زنده را از مرده بیرون می‌آورد و بیرون آورنده مرده از زنده است، چنین است خدای شما، چگونه به بیراهه می‌روید؟
     این رکن، نزد ارباب به «تحلیه» معروف است(وَیعَلِّمُهُمُ الْکِتَابَ وَالْحِکْمَةَ).


    چهار) کیمیای سعادت که نام کتاب ابوحامد حجة الاسلام غزّالی طوسی است؛ یعنی از هرچه صفت نقص، جدا شدن و به صفات کمال آراسته گردیدن؛ و این همان تبتّل و بریدگی است؛ چرا که مادامی که بریدگی حاصل نشود، «تحلیه» معنا ندارد:

      وَاذْکُرِ اسْمَ رَبِّکَ وَتَبَتَّلْ إِلَیهِ تَبْتِیلًا(المزمل/8)
    و نام پروردگارت را یاد کن و از همه گسسته و با او پیوسته شو

    و تبتیل یعنی از همه چیزها گسستن؛ بدست نمی آید مگر با شناخت چند چیز:

    حقیقت خود را بشناسد.
    خدا را بشناسد.
    دنیا را بشناسد.
    آخرت را بشناسد.


    تمامی ترجمه ها از آقای بهاءالدین خرمشاهی زیدعزه است.  

    کتابنما:
    تلگرام: https://telegram.me/joinchat/BqNpdT8qWWo0SeDc9P2F_Q


    این مطلب تا کنون 17 بار بازدید شده است.
    ارسال شده در تاریخ شنبه 11 دي 1395
    منبع
    برچسب ها : یعنی ,انسان ,زنده ,است؛ ,صفات ,بشناسد ,الْکِتَابَ وَالْحِکْمَةَ ,وَیعَلِّمُهُمُ الْکِتَابَ ,انسان عظمت ,کیمیای سعادت ,وَیعَلِّمُهُمُ الْکِتَ ,
    انسان؛ از اسفل تا اعلی

تبلیغات


    تبلیغات شما در این قسمت

پربازدیدترین مطالب

آمار امروز شنبه 5 فروردين 1396

تبلیغات

محل نمایش تبلیغات شما

تبلیغات

محل نمایش تبلیغات شما

آخرین کلمات جستجو شده

تگ های برتر